Italiaans-Twentse clash in ‘Spaghettirellen’ 

vr 9 jul 2021

Door Marco Krijnsen 
 
In september 1961 gingen Oldenzaalse jongens en Italiaanse gastarbeiders met elkaar op de vuist. Deze zogenoemde Spaghettirellen zijn nu bewerkt tot een theatervoorstelling, die vanaf 5 augustus door Twente trekt. “Het wordt een mix van Romeo & Julia en een spaghettiwestern.”  
 
Toen regisseur en artistiek leider Jolmer Versteeg van Theatergroep de Jonge Honden voor het eerst hoorde over de Spaghettirellen, kon hij zijn oren niet geloven. Maar hij wist ook meteen dat hij met het verhaal goud in handen had. “Ik kende die geschiedenis helemaal niet. Het klinkt in eerste instantie als een slechte western. Tegelijkertijd besef je dat het ook een prachtig klassiek gegeven is: een verboden liefde waardoor het helemaal uit de hand loopt. Het was duidelijk dat we daarmee iets moesten doen.” 
 
Giftige cocktail 
Wat was er in die hete nazomer van 1961 precies gebeurd? Versteeg ploos het na. Hij dook de geschiedenis is, sprak met betrokkenen en ontdekte steeds meer over deze botsing van culturen. De jonge Italiaanse gastarbeiders, die net waren ingevlogen om in de Twentse textielindustrie te werken, bleken de harten van de Oldenzaalse meisjes te stelen. Dat viel volledig verkeerd bij de plaatselijke bevolking, vooral bij het mannelijke deel. De lont in het kruitvat was de weigering van Italianen door de zaaleigenaren in Oldenzaal. Het toegangsverbod ontaardde in een veldslag, die zelfs het journaal haalde. 
Versteeg trok een belangrijke conclusie uit dit historische gegeven: “De overheid heeft destijds zelf onbedoeld een giftige cocktail ontwikkeld die tot deze escalatie heeft geleid. Italiaanse gastarbeiders moesten aan drie voorwaarden voldoen: hun verblijf was tijdelijk, ze moesten jonger dan 30 jaar zijn en ze moesten ongehuwd zijn. Je laat onder die omstandigheden jonge mannen van buiten los in een vrij kleine gesloten gemeenschap. Nou, dan gebeurt er wel iets… Dat thema komt terug in de voorstelling.” 
 
Klapdeurtjes van de saloon 
Bij de theaterbewerking doemde in het hoofd van de regisseur al snel het beeld van een spaghettiwestern op. “Iedereen kent wel de beelden uit die B-films. De klapdeurtjes van de saloon gaan open, er komt een vreemdelinge binnen en aan de bar kijken alle mensen nieuwsgierig op. Eerst vinden ze zo’n exoot interessant. Maar als die zich eenmaal mengt in de gemeenschap, gaat het mis.” 
De voorstelling wordt op vier locaties in Twente gespeeld. Het publiek krijgt aan lange tafels in een U-vorm rond het verhoogde podium eten (spaghetti uiteraard) geserveerd. Op de kopse kant staan zeecontainers. Ze fungeren niet alleen als extra podium maar hebben ook een symbolische functie. “Ze staan voor de tijdelijkheid van het verblijf van de Italianen. In een van de containers zit de snackbar. Daar kwamen de gastarbeiders vaak een haantje halen, want ze vonden de Hollandse stamppot niet te vreten. Een andere container is de Oldenzaalse danszaal De Bond, de plek waar de rellen ontstonden.” 
 
Humor en schrijnende scènes 
“Het stuk gaat over jonge mensen met verschillende achtergronden, idealen en dromen”, zegt hoofdrolspeler Joshua Albano, die zelf een Italiaanse vader heeft en de rol van gastarbeider Stefano speelt. “Het is een verhaal met humor, schrijnende scènes en spektakel. Muziek is belangrijk. Je hoort rock & roll, maar bijvoorbeeld ook een Italiaanse serenade: ik draag dan een gedicht voor, terwijl de band speelt en zingt.” 

‘Spaghettirellen’ is geen aanklacht tegen de intolerantie van de Nederlander, benadrukt Albano. “Dat het lastig is om te Integreren en je ergens thuis te voelen, is universeel en van alle tijden. Het geldt ook voor een Tukker die naar Amsterdam verhuist. De voorstelling zal dus voor iedereen herkenbaar zijn.  Hoe het afloopt laat ik in het midden, maar de bezoekers zullen met een prettig gevoel naar huis gaan.” 
 
‘Spaghettirellen’ wordt gespeeld door Theatergroep de Jonge Honden en is vanaf 5 augustus te zien in Almelo, Borne, Enschede, Zwolle en Oldenzaal. Een bord spaghetti is bij deze locatievoorstelling inbegrepen (www.tgdejongehonden.nl). 
 
 
 
 
 

Cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden, zoals ook video’s, en voor verschillende andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stemt u hiermee in. Als u niet akkoord bent, kunt u via de knop ‘Instellingen aanpassen’ uw voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt uw winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kunt u inloggen op de website.

Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketing-activiteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren.

Cookie instellingen