De wieg van Rufus Wainwright was een gitaarkoffer

Door Ton Ouwehand

De Amerikaan Rufus Wainwright (48) is een van de groten uit de muziekwereld. Werkte samen met Elton John, Joni Mitchell en David Byrne. Schreef twee opera’s en staat op het punt naar Nederland te komen voor een tweede concerttour met Amsterdam Sinfonietta.

Als journalist kom je nog eens ergens. Niet dat ik me deze donderdagochtend ergens in LA tegenover Rufus Wainwright bevindt. We zitten buitengewoon coronaproof op ongeveer elf uur vliegafstand van elkaar aan de telefoon. Maar ik vertel hem over de tijd dat de krant je overal naar toe kon sturen. En dat ik ooit voor een verslag naar de Universiteit Twente moest. 

Louden

Er zouden twee singer-songwriters optreden. Na de pauze John Hiatt, van wie ik weleens had gehoord. En voor de pauze de mij totaal onbekende Louden Wainwright III. Ik vertel Rufus dat het programma voor de pauze me zo bij de strot had, dat het optreden van Hiatt volkomen aan me voorbijging. Geen enkele actieve herinnering meer aan. Dat was diezelfde avond al het geval, na Hiatts laatste toegift. Nee, die geweldige stem van Louden en die prachtige liedjes waar de ironie vanaf droop. Louden was weergaloos. En nog een handige gitarist ook. Rufus moet erom lachen.

“Laten we daar John Hiatt er maar niets over zeggen”, beslist hij samenzweerderig. “Maar dat kan wel kloppen, mijn vader was echt een van de besten, zeker in de jaren zeventig en tachtig.”

Bob Dylan en Pucini

Of Rufus Wainwright nu een singer-songwriter is, componist, een liedjesschrijver, een performer, een pianist of een componist van twee opera’s, hij ontkent niets. Het gebeurt allemaal naast elkaar. En hij spreekt zijn voorkeur er niet over uit, het is hem allemaal even lief. Wel zegt hij dat in zijn jeugd vooral werd geïnjecteerd met folkmuziek. Van zijn ouders, van zijn familie en dan wat er allemaal aan platen in huis rondzwierven: Pete Seeger, Bob Dylan. 

Al heel jong ging hij op pianoles dat bij hem liefde voor de klassieke muziek wakker schudde. Hij was een jaar of veertien toen hij in de ban raakte van de opera. Luisterde waar hij maar kon naar Puccini, Wagner en Verdi. Hij ging naar het conservatorium om piano en compositie te studeren. Maar langer dan anderhalf jaar is hij er niet gebleven. “Zo’n geweldige pianist was ik nou ook weer niet. En ik begon aspiraties te krijgen om een ouderwetse rockstar te worden. Tegelijkertijd was ik hevig onder de indruk van Nina Simone, David Byrne en Harry Nilsson. Ik denk dat ik dat allemaal wel met me meedraag.”

In de gitaarkoffer

Maar dat hij de muziek in zou gaan stond al vast bij zijn geboorte. Dat moest wel als zoon van Kate McGarrigle (die samen met haar zuster Anna het folkduo The McGarrigle Sisters vormde) en Louden Wainwright III. Rufus vertelt dat zijn voorbestemming als muzikant er eerder was dan dat er sprake kon zijn van muzikaal paplepelwerk.

“Nadat ze van mij was bevallen ging mijn moeder vanuit het ziekenhuis rechtstreeks met me naar de studio waar mijn vader een plaat aan het opnemen was. Omdat daar geen wieg voorhanden was, legden ze me in een gitaarkoffer.”

Amsterdam

Met Amsterdam Sinfonietta kwam hij in 2016 in contact via een inmiddels overleden Britse agent. Er lag een verzoek, hij kende het orkest niet. Hij vertelt over de voorgesprekken over repertoire liedjes van hemzelf, van zijn vader, z’n moeder, Joni Mitchell, Leonard Cohen. Het orkest zou als intermezzi werk uit opera’s spelen. Die voorgesprekken bevielen hem wel. Maar dan weet je nog niet hoe de samenwerking zal verlopen. “Vanaf de eerste repetitie was het fantastisch”, zegt hij. “Ik heb in mijn carrière met aardig wat orkesten samengewerkt. Vakmanschap mocht ik verwachten, maar de passie en het speelplezier zoals bij dit strijkorkest had ik nog niet eerder meegemaakt. Werkelijk schitterende, originele arrangementen die de muziek echt optillen. Het was prachtig met die arrangeurs te mogen werken.”

Jacques Brel

Van die eerste tournee in januari 2017 is nu een live-cd verschenen. Rufus is er trots op. Opmerkelijk, een stuk van Jacques Brel: Amsterdam. Er zijn weinig Amerikanen die Brel zingen. ‘Zo gek is dat niet. Ik ben wel in New York geboren, maar ik ben opgegroeid in Canada. Daar is Brel een heel grote. Bovendien, mijn moeder is half Frans. Zij liet ons thuis Brel horen, Edith Piaff, Maurice Chavelier…

Ik vraag of hij de omslag van de cd heeft bekeken, waar hij onder een verlichte boom staat, met om hem heen de musici van Amsterdam Sinfonietta. Ja, dat heeft hij wel gezien. En ook dat zijn voeten samenvallen met de voet van de microfoonstandaard? Hij geeft er een filosofische draai aan: “Prachtig, nietwaar? Zo is het leven toch gewoon, komen we niet allemaal voort uit een microfoonstandaard?”

13 januari staat Amsterdam Sinfonietta samen met Rufus Wainwright in de Grote Zaal van het Muziekcentrum in Enschede.

Kaarten en info vind je hier.