Babylon aan de Ijssel | Koerdische filmmuziek voor een oud en actueel verhaal

Koerdische filmmuziek voor een oud en actueel verhaal

Door Marco Krijnsen

Babylon aan de IJssel is de samensmelting van het oeroude heldenepos Gilgamesj en een actueel vluchtelingenverhaal. Componist Hawar Tawfiq, die zelf vanuit Irak naar Nederland is gevlucht, legt uit wat zijn eigen achtergrond hiermee te maken heeft.

De voorstelling is actueler dan ooit, gezien de situatie in Afghanistan. Hoe kijk je aan tegen de actuele politieke en maatschappelijke discussies over het vluchtelingenvraagstuk? 

“Jouw vraag is als het kloppen op een deur van een kamer die ik liever niet wil betreden. De moderne wereld is harteloos, gevoelloos, en er heerst een enorme sfeer van onverschilligheid. De groteren geven zichzelf het recht om de kleinere zonder pardon te domineren en gebruiken. De Koerdische schrijver Bachtyar Ali zegt daarover: ‘Politiek en woestijn zijn vergelijkbaar, want op beide groeien geen bloemen.”

Babylon aan de IJssel is tot stand gekomen vanuit een dialoog tussen jou en schrijver Marcel Roijaards. Hoe ging dat?

“Onze gesprekken gingen vooral over het gevoel van een vluchteling. Hoe voelt het om onderweg in onzekerheid te lopen? Hoe voelt het om geen paspoort op zak te hebben en al die grenzen te moeten overgaan? En hoe voelt het om ondervraagd worden door de IND? Hoe is Nederland als land voor een vluchteling? Aan de hand daarvan heeft Marcel een personage en verhaallijn gecreëerd.”  

 Jij componeerde de muziek. Klinkt daarin jouw Koerdische afkomst door?

“Ik denk dat de jonge jaren cruciaal zijn voor de klankwereld van iedere componist. De Koerdische cultuur en de muziek uit mijn geboorteland zijn inspiratiebronnen voor mij. De geur, de sfeer en de mystiek zijn dan ook goed hoorbaar in mijn muziek. Maar we moeten niet vergeten dat ik in Nederland heb gestudeerd en me hier heb kunnen ontwikkelen tot componist. Dus dat Koerdische moet je vooral zien als een verrijking. In Babylon aan de IJssel is het duidelijk te horen, omdat het werk erom vroeg. Het klinkt bijna als filmmuziek.”

In eerste instantie was het uitgangspunt een bewerking van het Gilgamesj-epos, een heldendicht van meer dan 3.000 jaar oud. Ben je daarmee als kind opgegroeid?

“Beperkt. We kregen in Irak vooral geschiedenislessen over de Islamitische revolutie. Mijn moeder vertelde thuis wél veel over Gilgamesj en de verhalen van Duizend-en-één nacht. In 2018 kocht ik een prachtige uitgave van het epos, in het Koerdisch. Toen ben ik me er pas echt in gaan verdiepen.” 

 Waar gaat Gilgamesj eigenlijk over?

“Over onwetendheid, bewustwording, ontwikkeling en vriendschap. De transformatie vanuit machtig en wreed naar gevoelig en kwetsbaar. Vanuit halfgod naar mens. De schrijver van Gilgamesj probeert ons te vertellen dat je de onsterfelijkheid alleen bereikt wanneer je je eigen pijn weet om te zetten in schoonheid en goede daden. Het epos beschrijft hoe men toen dacht over het leven en dood, vriendschap relatie met de goden en onsterfelijkheid. Het heeft ook een historische waarde: met Gilgamesj is het zaad voor de literatuur in de rest van de wereld geplant.”

Wat is de parallel tussen jouw persoonlijke levensgeschiedenis en het verhaal in Babylon aan de IJssel?

“Er is een overeenkomst tussen levensgeschiedenis van ieder vluchteling en die van Shirwan (de jonge vluchteling uit Babylon aan de IJssel). Werkelijk iedere vluchteling zou zichzelf hierin kunnen herkennen.”

 

Babylon aan de Ijssel staat op dondag 21 oktober bij ons in het Wilminktheater. Kaartjes en info vind je hier. 

Cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden, zoals ook video’s, en voor verschillende andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stemt u hiermee in. Als u niet akkoord bent, kunt u via de knop ‘Instellingen aanpassen’ uw voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt uw winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kunt u inloggen op de website.

Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketing-activiteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren.

Cookie instellingen