Annemieke van der Togt

Op avontuur naar de toekomst met De Speld Theater

Wie kent De Speld niet? Het satirische online magazine, met onder meer een vaste rubriek in De Volkskrant, neemt sinds jaar en dag het nieuws op de hak. Soms schuurt het zo dicht aan tegen de werkelijkheid dat je twee keer moet kijken of het wel klopt. Nu waagt het collectief de sprong naar het podium. Op vrijdag 3 juni staat de club in het Wilmintheater. Lachen!

Oprichter van De Speld Jochem van den Berg haast zich te zeggen: ‘’Daar hebben we professionele acteurs voor gevraagd hoor, we gaan niet zelf acteren.’’
Hun kracht ligt eerder in het bedenken van een vernuftig script. Alhoewel…in een voorstelling over de toekomst, zijn andere krachten aan het werk: GPT-3 bijvoorbeeld. Dat is een algoritme (een instructie, een stukje code, dat iets kan oplossen). In het geval van De Speld Theater staat dit algoritme aan de basis van het script voor de ideale theateravond. Verwacht een confettikanon aan satirische scènes met namen als De nieuwe Ark van Noach, De overbodige show en De paperclipfabriek.

Daarnaast worden dilemma’s gepresenteerd waar je nog nooit eerder over na hoefde te denken. De aloude vraag van Hamlet (To be or not to be) – heeft het algoritme ook al voor ons opgelost. Het is: To be.

Wonderlijke wereld

De vier acteurs Anne Lamsvelt, Xander van Vledder, Alex Hendrickx en Linde van den Heuvel komen terecht in een wonderlijke wereld. Op een beeldscherm vertelt algoritme GPT-3 wat ze dienen te spelen. De Speld zou De Speld niet zijn als het niet behoorlijk ontspoort en algauw bevindt het publiek zich in een absurde wereld die toch herkenbaar is.
Regisseur Leopold Witte reageerde enthousiast toen oprichter Jochem van den Berg zich bij hem meldde met zijn idee: ‘’Het is een club interessante mannen en vrouwen omdat ze ontzettend leuk kunnen schrijven en slim over de wereld nadenken.’’

Droom

Toen Jochem in 2007, samen met Melle van den Berg, De Speld begon, wist hij al dat het voor hem niet om een studentengrap ging: ‘’We keken naar The Onion, het Amerikaanse voorbeeld van De Speld, en dat bestaat al sinds de jaren tachtig. Ik wilde dat De Speld een instituut binnen het medialandschap zou worden, dat was mijn droom. Redelijk gelukt, haha. Onze satire sloeg aan.’’

Lachen of niet?

Leopold: ‘’Bij goede satire wordt je denkpatroon omgegooid. Je denkt: ik snap iets en door een grap wordt het omgedraaid en geeft het je een kijkje in je eigen beperking. De lach wordt veroorzaakt doordat je denkt: verrek, zo heb ik er nog nooit naar gekeken. Of er worden twee dingen aan elkaar gekoppeld waarvan je het niet verwacht. Maar nu geef ik er grote woorden aan, het is vooral: moet je lachen of niet?’’

Beetje pijnlijk

De bonte verzameling scènes en sketches zijn grappig en een beetje pijnlijk tegelijk. Op zijn Spelds wordt er vet aangezet. Jochem: ‘’Een van mijn favoriete scènes gaat over vrouwelijk zaad. Een man heb je niet meer nodig, dus er is een scène die zich afspeelt in een kliniek waarbij de man zich vertwijfeld afvraagt hoe het nu verder moet.’’
Leopold: ‘’Het algoritme heeft geleerd dat alle verhalen van de mens die gaan over de toekomst, in zich hebben dat de mens uitsterft. Ten onder gaat.’’
Jochem: ‘’Ik moet er meteen bij zeggen: het wordt een heel vrolijke voorstelling!’’