Klassieke muziek moet meer theater worden: moderniseren die ‘heilige stukken’, maak het actueel, trek het uit elkaar, interpreteer het, maak het eigen en actueel. Johan Idema beoogt dat met zijn Spraakmakers, een concertserie waarbij toneelspelers stem geven aan de boodschappen in bekende klassieke werken.  
 
Niet de minsten uit de theaterwereld geven die stem. Pierre Bokma pakt samen met het Ragazze Quartet Haydn aan, Jade Olieberg geeft samen met Holland Baroque en het Bastarda Trio de ideëen en muziek van mystici Hadewijch en Hildegard von Bingen hun podium en Ramsey Nasr mag over zijn fascinatie voor de natuur vertellen op Schumann’s Waldszenen, gespeeld door het Calefax Rietkwintet.  
 
Aan de haal gaan 
,,Wat ik mooi vind aan het Nederlandse theater is dat de schrijvers, regisseurs en acteurs vrij omgaan met materiaal”, zegt Idema. ,,In de klassieke muziek is dat anders: daar blijven de stukken heilig. Iets waar je nauwelijks aan mag komen. Klassieke muziek wordt zo meestal als een historisch museumstuk opgevoerd: bezoekers gaan naar een concert, baden in een warm klankbad en gaan weer naar huis.” 
 
Dat doet geen recht aan de inhoud van de stukken, vindt Idema. Bovendien ontneemt die voorzichtigheid in de omgang met klassieke muziek de vrijheid om een stuk echt eigen te maken. ,,Een kunstwerk zie ik als een kind dat opgroeit”, zegt Idema. ,,Dat moet je de ruimte geven.” 
 
Verborgen boodschappen 
,,In de composities zitten veel boodschappen die de muziek juist zo interessant maken”, vervolgt hij. ,,Ik wil graag dat mensen die meekrijgen. Dat is dan ook het startpunt van Spraakmakers geweest: hoe breng je die verborgen inhoud naar voren? Dat vergt een nieuwe presentatie van het stuk.” 
 
Nasr, Olieberg en Bokma 
Ramsey Nasr weet daar wel raad mee. De acteur is amateurbioloog. Op de tonen van Waldszenen vertelt hij over het geheime, intelligente schimmelnetwerk onder de bomen en bosgrond, een ‘wood wide web’, waarmee de flora met elkaar communiceert. Jade Olieberg vertelt over ‘Vrije vrouwelijkheid’: ze geeft zo de vrouwelijke componisten Hadewijch en Hildegard von Bingen, feministen van hun tijd, een luide stem. De derde vertolker, Pierre Bokma, identificeert zich met Joseph Haydn: beiden zijn welbekende zzp’ers. De eerstgenoemde maakt zich, nu via Haydn, sterk voor fair pay binnen de cultuursector.  
 
Spraakmakers toert van 22 tot en met 27 maart door Nederland: zaterdag 26 maart staat het concert/voorstelling in het Wilminktheater. Volgt er meer in de toekomst? ,,Er zijn genoeg actuele thema’s te verbinden aan klassieke werken. Waarom ook niet klimaatverandering of genderidentiteit?” 

Op zoek naar de boodschappen in klassieke werken: ‘Hoe breng je die verborgen inhoud naar voren?’