Mark Engelen

Familiespel: ‘Kinderen lijken volwassener dan de volwassenen’

ZATERDAG 18 MAART / WILMINKTHEATER - Een heerlijke, gelaagde tragikomedie over het samengestelde gezin. Dat is de voorstelling Familiespel op zaterdagavond 18 maart in het Wilminktheater. De topacteurs Jacqueline Blom, Mark Rietman, Annick Boer en Bas Hoeflaak spelen de hoofdrollen.

De feestdagen kunnen een uitdaging zijn. Zet de familie aan het kerstdiner en het is niet onwaarschijnlijk dat er spanningen ontstaan. Maar zet aan die tafel een samengesteld gezin (dus de exen, hun nieuwe partners en bijbehorende kinderen) en je bent verzekerd van vuurwerk: Van hilarisch ongemak tot hoogoplopende ruzies.

Hoe belangrijk is de humor in het stuk voor jullie?
-Annick: “Erg belangrijk. We wilden een tragikomedie maken. Dat je moet lachen, maar wel om pijn.” 
Jacqueline: “Ja, dat is fijn, haha. Het idee voor de voorstelling kwam van Annick en mij. Zo’n drie jaar geleden besloten we samen een vrije productie te maken, waarbij we de scenarist, regisseur en decorbouwer zelf konden kiezen. Een tragikomedie voor de grote zalen moest het worden.’’
-Annick: “Wijlen Gijs de Lange zei altijd: de lach maakt pijn vloeibaar. Een komedie van hoge kwaliteit, dat wilden we.” 
-Mark, lachend: “Nou Bas, zet ‘m op jongen.”

Waarom een stuk over het samengestelde gezin?
-Annick: “Het is zo’n herkenbaar onderwerp. Veel stellen hebben tegenwoordig een samengesteld gezin en tegelijkertijd is het vrij nieuw. Dat is recept voor hilariteit.”
-Jacqueline: “De personages hebben de lat véél te hoog gelegd.”
Bas: “Veel zaken zijn nog niet verwerkt of uitgepraat. In het spel maken wij dat groter, zodat het een spiegel wordt.”

Zelf ervaringen met echtscheidingen?
Ja. De acteurs hebben zo hun eigen ervaringen met echtscheidingen en samengestelde gezinnen. Blom en Boer hebben allebei ‘cadeau gekregen’ kinderen met wie ze een goede band hebben. Rietman is gescheiden, maar hield nieuwe relaties ‘altijd een beetje weg’ van zijn dochters. Hoeflaak is net gescheiden.
-Mark: “Familiespel is een testweekend.”
-Bas: “Iedereen in het moderne gezin wordt bij elkaar gezet, als in een snelkookpan. Met ieder z’n eigen problemen en angsten.”
-Mark: “Ik speel een wanhopige figuur die zich niet kan binden, ondertussen blijft er die gevoeligheid met zijn ex. Ze hebben er lang over gedaan om kinderen te kunnen krijgen. Ze zijn vijandig naar elkaar. Dat levert rare kinderen op.”
-Annick: “Het is ook moeilijk. Als je relatie mislukt met kinderen dan voelt dat toch altijd als een… Hoe noem je dat?”
-Bas: “Falen.” 
-Annick: “Ja. Falen.” 
-Jacqueline: “Familiespel gaat over maakbaarheid.”
-Annick: “We hebben nog nauwelijks voorbeelden hoe een samengesteld gezin zou moeten zijn. We hebben nog geen nieuwe regels hoe het moet. Je moet het zelf uitzoeken, waarbij je naar mijn idee niet te veel moet verwachten. Ik zei altijd tegen mijn stiefkinderen: ik ben niet je moeder, ik ben gewoon Annick.”
-Jacqueline: “Ja, maar je moet ook niet afzijdig blijven…”
-Mark: “Precies. Toen het uitging tussen mijn ex en haar nieuwe vriend, waren dochters echt gekwetst. Ze hadden met hem inmiddels ook een band opgebouwd.” 
-Annick: “Je moet er zijn en tegelijkertijd niets verwachten.”

Elizabeth zegt in het stuk: ‘Twee derde van de samengestelde gezinnen is binnen vijf jaar uit elkaar’. 
-Annick: “We doen alsof alles kan, maar de kinderen zitten ermee opgescheept.”
-Jacqueline: “Dat bedoel ik met dat maakbare. Je wilt een kind, dat lukt niet en dan ga je net zo lang door totdat het lukt. Jij en je ex hebben nieuwe relaties en je wil het meteen fixen. We zijn verwend met de gedachte dat alles mogelijk is.” 
-Bas: “Daarna verzucht Elizabeth dat het toch wel heel zwaar is, kinderen hebben…”

Kinderen zijn de dupe van een scheiding.
-Bas: “Daar ben ik het niet altijd mee eens. Vroeger bleven mensen soms ook te lang bij elkaar, met alle zwijgende en ruziënde avonden van dien. Dat was ook niet goed voor de kinderen.”

Het samengestelde gezin is wel redelijk nieuw. Een van jullie zegt: ‘Hoe ouder je wordt, hoe meer je de keuze hebt in welk gezelschap je wilt zijn.
-Mark: “Je neemt je kinderen erin mee. In de echtscheiding, maar ook in de nieuwe banden die je aangaat. Dat is het nieuwe wat dit stuk laat zien: de blik van de kinderen. Ze praten, denken, ze luisteren af. Ze maken hun eigen waarheid. Vaak zie je alleen de ouders of de nieuwe liefde, niet de kinderen. Bij Familiespel zie je hoe zij ermee omgaan.”
-Annick: “Daar midden op het podium is de kinderkamer. Dat gat zie je de hele tijd. Het zijn de kinderen waar de ouders te gemakkelijk langsheen gaan.”
-Jacqueline: “Uiteindelijk lijken de kinderen volwassener dan de volwassenen.”

Familiespel

Jacqueline Blom, Annick Boer, Bas Hoeflaak en Mark Rietman

Heerlijke, gelaagde tragikomedie over het samengestelde gezin: 'Een recept voor hilariteit'
za 18 mrt 2023 20:00