Bibi Veth

Wolfgang: een wonderkind dat van billen hield

VRIJDAG 24 TOT EN MET ZONDAG 26 FEBRUARI / WILMINKTHEATER - Wolfgang Amadeus Mozart is natuurlijk niet weg te denken uit de muziekgeschiedenis. Maar hoe vaak wij hem ook - terecht - de hemel in prijzen, Mozart was ook ooit een vervelende tiener, zo eentje die je liever kwijt was dan rijk. Aan toneelschrijver Don Duyns de taak om van de 'muziekgod' een mens van vlees en bloed te maken. 
 
Met Wolfgang, het wonderjong willen Duyns en regisseur Pieter Kramer bereiken dat het publiek zich met het muziekgenie identificeert. Dat doen ze door Mozarts ontwikkeling te laten zien, van kind met een groot talent, tot puberende jongeling die zich verzet tegen al die oudere mensen die denken te weten wat goed voor hem is, vooral zijn vader en de keizer. Duyns: "Ik moet bij Mozart vaak aan Stromae denken, ook zo’n ongrijpbare, briljante artiest die theatraal is."
 
Avicii
Duyns herkent het enfant terrible Mozart in tal van andere popsterren; niet alleen iconen die onhandelbaar waren, maar ook die tragisch gevallen die jong - soms op of rond de 27 jaar - stierven. "Denk aan Avicii, de dj die in 2018 op 28-jarige leeftijd overleed: zelfmoord, uit eenzaamheid. In een documentaire over hem zie je hoe hij het niet meer trekt, verlost wil zijn van het muziek maken, maar hoe hij daar door zijn manager toch toe wordt aangezet.” Een ander beroemd voorbeeld was Amy Winehouse. 
 
Om de relatie van geniaal artiest en manager invoelbaar te maken, laat Duyns in zijn script ook zien hoe ouders de verleiding niet kunnen weerstaan om hun kind alleen maar als 'te bewerken' talent te zien. "Mozart werd door zijn ijverige vader gedrild om groots te worden: die zag zijn talent en wilde dat uit hem trekken. Iets dat wij allemaal kennen: ouders willen hun talentvolle kinderen graag groot en beroemd zien worden. Denk aan voetbalouders en hun talentvolle kinderen. Ook Mozart onderging zo’n behandeling.”
 
Arrogant
Voor Duyns verklaart het Mozarts arrogante houding, die in diens brieven en verhalen naar voren komt. "Zeker als puber kon Mozart onuitstaanbaar zijn. Hij was goed, wist dat en schroomde niet om dat ook kenbaar te maken. Hij toerde met zijn vader langs hoven van hertogen en graven en kwam uiteindelijk bij de Oostenrijkse keizer Jozef II. Die probeerde zelf ook wat te componeren, maar Mozart liet hem, althans in ons stuk, weten dat hij er niets van kon. Eerst achter zijn rug, toen vol in zijn gezicht. Onhandig, maar wel oprecht.” 
 
Dilemma
Maar moeten we de vader van Mozart niet ontzettend dankbaar zijn? Zonder zijn ijver was de grote Mozart er mogelijk nooit geweest. "Dat blijft een dilemma natuurlijk”, zegt Duyns. "Ik wil ouders en kinderen voorspiegelen dat zo’n talentbehandeling kan leiden tot eenzaamheid en depressie. Of, als je het breder trekt, naar het turnen bijvoorbeeld, tot een training die tegen mishandeling aanschuurt. Al die meisjes zijn verrot gescholden, hebben lichamelijke klachten. Maar anderzijds, het heeft wel Mozart opgeleverd. En voor sommige turnsters een belangrijke prijs.” 
 
Verzet
Duyns laat volop de worsteling tussen Mozart en zijn omgeving zien. Over het talent dat eruit moest komen, maar ook de mens die op zijn eigen, arrogante manier tegen al die druk in opstand kwam. Daarom de vraag: Was het wel een leuk mens, die Mozart? Kun je als kijker sympathie voor hem voelen? Of kan hij beter een abstracte godheid blijven?

"Hij was erg impulsief en flapte er van alles uit. Dat maakte hem sympathiek: hij was spontaan en had zijn hart op zijn tong. Maar het bracht hem ook in moeilijkheden, Met zijn omgeving. Maar ook met zichzelf. Hoe hij zich daartegen verzet, maakt hem begrijpelijk en menselijk. In ons stuk wordt hij bovendien gesteund door zijn muze, Rita Engelhaar.”
 
Billen
Misschien maakt Mozarts compositie over billen in een superstrakke broek hem nog wel het meest mens. "Daar vertelde hij graag over aan zijn zus. Door die brieven weten we ook dat Wolfgang een puber was die kon lachen om poep en plasgrappen. En hij had dankzij zijn popsterstatus veel vriendinnetjes. De belangrijkste was Constanze, in ons stuk Connie. Maar er waren ook relaties die minder goed eindigden. Zoals die met zijn vriend Antonio Solieri, een talentvolle leeftijdsgenoot met wie hij toerde. Solieri wees hem er altijd op binnen de lijntjes te componeren. Dat liep op den duur stuk.”

Tekst - Bran Remie
 
 

Wolfgang - het wonderjong (8+)

Theateralliantie

Knotsgekke vijf ★★★★★ sterren familievoorstelling - Nu met speciaal familie-arrangement!
vr 24 feb 2023 - zo 26 feb 2023