Muziek van Turkse roots tot de bruisende jazz

Karsu Plays Atlantic Records

18,50
Karsu - vlog

KarsuMuziek van Turkse roots tot de bruisende jazz

Zangeres en pianiste Karsu duikt in de muziek van Atlantic Records. Samen met een ijzersterke band brengt de winnares van de Jazzism Edison Publieksprijs 2016 liedjes ten gehore uit de begindagen van het in 1947 opgerichte platenlabel en neemt u zo mee naar de wereld van jazz en blues. Wat velen niet weten is dat grote baas Ahmet Ertegün, net als Karsu van Turkse komaf, een van de grondleggers was van de ‘black music’. Veel grootheden uit de soul en rhythm & blues – denk aan Ray Charles, Aretha Franklin en Wilson Pickett – maakten hun platen bij Atlantic. Later was Ahmet ook bij acts als Rolling Stones, The Bee Gees en Led Zeppelin betrokken. Karsu brengt de reis van Ahmet, een van de eerste Turken in Amerika, met muziek ten gehore: van de Turkse roots tot de bruisende jazz.

Een interview met Karsu door Bianca Bartels:

Een platenbaas bij wie de artiesten hun ‘eigen ding’ mochten doen, dat bleek een goede route naar succes. Karsu speelt een ode aan deze Ahmet Ertegün, oprichter van Atlantic Records. De voorstelling is een muzikale zoektocht naar haar grote grensoverschrijdende inspirator. 

Het zaadje voor de voorstelling ‘Karsu plays Atlantic Records’ werd ruim tien jaar geleden al geplant. Zangeres, pianist en componist Karsu (27) won op haar zestiende een muziekconcours in het Concertgebouw en mocht daardoor in de befaamde New Yorkse Carnegie Hall spelen. Een meisje met Turkse roots dat jazz speelde, dat vonden mensen nogal apart. Maar daar in New York ontdekte Karsu dat er nóg iemand met een Turkse achtergrond in de Verenigde Staten gek was van jazz, rythm and blues en soul. Dat was Ahmet Ertegün (1923-2006), de oprichter van het platenlabel Atlantic Records, die muziek van grootheden als Ray Charles, Aretha Franklin en The Rolling Stones had uitgebracht. Ze wilde hem dolgraag spreken, had inmiddels contact met zijn assistent, toen hij plotseling overleed. Weg droom. Maar haar fascinatie voor de man was geboren.

Drie eigen albums, een Edison en honderden (internationale) concerten later duikt Karsu in het leven en de eigenzinnige muziekkeuze van haar grote inspirator. In deze voorstelling speelt zij dus een keer geen eigen composities, maar een ode aan Ertegün én aan veel artiesten die hij groot maakte. Dat doet ze door het fascinerende verhaal te vertellen van ambassadeurszoon Ertegün die in de jaren dertig al dwars door de segregatie heen zwarte artiesten, onder wie Duke Ellington, liet optreden in de chique villa van zijn ouders. Daarbij zingt ze veel hits van onder meer Ella Fitzgerald, Aretha Franklin, Eric Clapton en Led Zeppelin. Karsu: ‘Ahmet stapte over grenzen heen, ik doe dat ook graag en ik hoop dat ik mensen die komen kijken daar ook mee kan inspireren. Tegelijkertijd is de voorstelling ook gewoon een fijne avond boordevol muziek.’

Waarom wilde je in 2006 zo graag Ahmet Ertegün ontmoeten?
Karsu: ‘Diep van binnen wist ik wel dat ik graag jazz speelde, maar ik was nog jong en hoopte op een soort goedkeuring van hem, een schouderklopje. Ik dacht dat hij, met dezelfde roots als ik, me zou snappen. Veel Turken die in een ander land wonen, kiezen juist voor traditionele Turkse instrumenten, en ik had zelf jarenlang klassiek gespeeld voor ik jazz ontdekte - wat ik heerlijk vrij vond en waarin ik zo veel van mijzelf kwijt kon. Ik hoopte dat hij tegen mij zou zeggen: inderdaad, jazz is veel vetter.’

Wat heb je van hem geleerd?
‘Hij is een rolmodel voor mij, op veel vlakken, ook al heb ik hem dus nooit zelf gesproken. Ik hou van zijn grensoverschrijdende werk. Hij dacht niet in hokjes. Ahmet Ertegün bracht muziek uit met zwarte en witte muzikanten, met mensen uit de Verenigde Staten en uit Engeland, en in veel verschillende stijlen. Dat past bij mij en daar laat ik me door aansteken. Ik doe ook niet aan hokjes. In deze voorstelling speel ik reggae, jazz, poppy nummers, Turkse muziek en rock. Tijdens een try-out zat er een jong meisje in de zaal met een Led Zeppelinshirt. Naast haar zat een oudere meneer die duidelijk voor het verhaal kwam en daarnaast een vrouw met een hoofddoek die het meeste genoot van de Turkse nummers. In een tram zitten uiteenlopende mensen niet eens zo dicht bij elkaar. Het is een cliché, maar muziek brengt mensen bij elkaar. Ik wil graag laten zien dat we meer overeenkomsten hebben dan verschillen. Muziek is een mooi middel om dat te laten voelen, want wat je achtergrond of leeftijd ook is, de muziek kan binnenkomen.’

Waarom wil je dit verhaal zo graag vertellen?
‘Ik hou van Ertegüns lef. Als tiener nodigde hij zijn zwarte muzikantenvrienden al uit om in de paleisachtige ambassadeursresidentie van zijn rijke witte ouders te komen spelen. Dat was enorm tegen de gebruiken in, maar hij deed het. Hij had bezoekers geregeld, alleen kwamen toen de artiesten maar niet opdagen. Een halfuur na aanvang kwam de kokkin vragen wat ze moest met al die zwarte mensen in de keuken. Bleek dat de artiesten door de achterdeur naar binnen waren gegaan omdat ze nooit bij blanke mensen door de voordeur mochten gaan. En toen waren ze bij het personeel blijven zitten wachten. Ertegün heeft ze nadrukkelijk alsnog door de voordeur naar binnen laten komen en toen begon de show in een prachtige zaal met pilaren en kroonluchters. De Turkse ambassaderesidentie was hierdoor een van de eerste plekken in Amerika waar Afro-Amerikanen via de voordeur naar binnen mochten. Twee jaar geleden ben ik uitgenodigd om zelf in die ambassadeurswoning in Washington op te treden. Ik ben in die keuken gaan staan en heb het gevoel van die artiesten diep tot me door laten dringen. In de voorstelling zing ik nu het nummer ‘A change is gonna come’ en dan zit ik met mijn gevoel echt in dat huis. Dan voel ik mijn woede over dat mensen zich zo kunnen afscheiden van anderen omdat ze zich beter voelen, en dat dat op sommige plekken nog steeds actueel is.’

Zou je liefst de wereld veranderen?
‘Ik kan dat natuurlijk niet in mijn eentje, maar: ja, als iedereen een paar procent van zijn tijd vrij maakt voor een ander, kun je samen veel veranderen. Ik heb zelf bijvoorbeeld geholpen met de opstart van een schooltje voor vluchtelingen Griekenland en binnenkort ga ik daar een paar muzieklessen geven. Samen kan je veel bereiken. Ik hoop dat de voorstelling naast een fijne avond vol muziek ook iets anders oplevert voor mensen. Dat ze in het klein ook over grenzen kunnen kijken; dat ze zien dat niet alles zo zwartwit is. Ik dacht dat ik om muzikant te worden naar het conservatorium moest, daarna stage moest lopen en dat dan mijn carrière zou beginnen. Toen het conservatorium niet lukte dacht ik: nu is alles mislukt. Maar uiteindelijk ben ik er met de support van mijn ouders en leraren toch gekomen. Het leven is dus niet zo zwartwit en je kunt meer bereiken dan je denkt. Ahmet Ertegün liet ook zien dat je iets kunt bereiken als je er in gelooft. Hij wilde niet in de voetsporen van zijn vader treden en begon zijn label zonder dat hij iets bezat. Hij leende geld voor de eerste elpeeopnames en bouwde vanuit zijn passie zijn bedrijf op.’

Wat was zijn kracht als platenbaas?
‘Dat artiesten hun eigen ding mochten doen in plaats van dat ze zoals bij andere labels in een keurslijf zaten. Aretha Franklin kon bij hem zichzelf zijn, ze hoefde niet te doen wat volgens anderen zou scoren. En Ray Charles zei dat hij Ahmet zo dankbaar was dat hij de vrijheid kreeg om zijn eigen geluid te vinden. Juist om mijn eigen ding te kunnen doen heb ik ook zelf een platenlabel opgericht, terwijl er op mijn achttiende al drie platencontracten klaarlagen. Dat is mijn beste beslissing ooit geweest, want ik kan precies schrijven en componeren wat ik zelf wil.’

Hoe is het om dit keer geen eigen nummers, maar allemaal muziek van anderen te spelen?
‘Het is mooi om even pauze te nemen van het componeren van mijn eigen muziek. De creativiteit krijgt dan weer ruimte om te borrelen. Ik vond het ook heel leuk om de muziek van al die grote namen te analyseren en samen met de band te arrangeren. Ik heb daar veel van geleerd en het brengt me weer op ideeën voor mijn eigen composities. Superleuk dus om te doen. Ik heb mezelf voor één nummer ook een nieuw instrument leren spelen, de cuatro, een klein gitaartje. Dus ook al componeer ik niet, ik blijf mezelf steeds uitdagen.’

Meer...Minder
Bestel nu Karsu
Tips!
Bekijk programma

Kassa: 053 – 485 85 00
Bereikbaar: ma. t/m za. 12.00 - 17.00 uur. Ook voor het annuleren van kaarten kunt u met onze kassa bellen

Cookies op de Wilminktheater website

Wilminktheater maakt gebruik van cookies om ervoor te zorgen dat u onze site optimaal kunt gebruiken. Meer informatie

Akkoord
De voorstelling is verwijderd uit uw favorieten
Fout bij bijwerken van uw favorieten
De voorstelling is toegevoegd aan uw favorieten.
Bekijk favorieten
Mijn favorieten
Stuur naar jezelf
Stuur naar een vriend
De vragen die zijn aangegeven met een * zijn verplicht.
Je favorieten zijn verstuurd naar 
Ophalen resultaten.....
Favorieten zijn leeg