"Ik heb wel foto’s in mijn geheugen die ik niet gemaakt heb, al dan niet bewust." - Govert de Roos
Na bijna 60 jaar in het vak deelt Govert de Roos in zijn theatervoorstelling het verhaal achter zijn foto’s. Hij legt uit wat een iconische foto onderscheidt van een mooie foto: een beeld met veel “W’s” (wie, wat, waar, wanneer en waarom) dat een tijdperk of een moment in de geschiedenis laat zien, zoals zijn foto van John Lennon en Yoko Ono. Zijn grootste wens is dat het publiek na afloop beter begrijpt hoe portretfotografie werkt, met een stukje psychologie erbij.
Wat mag het publiek van de voorstelling verwachten?
"Wat het publiek kan verwachten, is een verhaal over fotografie met de nadruk op het portret en het belang daarvan. In deze voorstelling deel ik bijna 60 jaar ervaring."
Wat zal de bezoeker van de voorstelling wel meekrijgen dat ze niet in jouw fotoboeken of exposities terugvindt?
"Het gaat vooral over het tot stand komen van het eindproduct, de weg ernaartoe, wat je nooit kunt uitleggen of omschrijven op een A4'tje. Tijdschrift, een lp-hoes of een model, elke situatie is anders en heeft een ander doel. Een foto voor social media of een cover van een campagne."
Achter elke iconische foto schuilt een verhaal. Welke foto uit de voorstelling raakt jou persoonlijk nog altijd?
"De foto van Maarten van Roozendaal, gemaakt in een gebouwde scène van een pianokerkhof, gemaakt voor het struikelsteentje-project, raakt mij nog steeds."
Wat is het grootste verschil tussen een mooie foto en een echte iconische foto?
"Een mooie foto is vaak gekoppeld aan emoties, hetzij van de geportretteerde, hetzij van de kijker. Een iconische foto bevat meer dan alleen een mooi beeld. Het laat ook vaak een tijdperk of een situatie zien die in de geschiedenis bepalend is geweest, zie de foto van John Lennon en Yoko Ono in het Hilton Hotel. Hoe meer W’s er in een foto zitten, hoe sterker die wordt. Wie, Wat, Waar, Wanneer en Waarom."
Na meer dan 50 jaar fotografie: is jouw manier van kijken naar mensen veranderd? Zo ja, hoe?
"Ik heb wel foto’s in mijn geheugen die ik niet gemaakt heb, al dan niet bewust. Mijn manier van kijken naar mensen is niet zozeer veranderd, maar ik kan wel sneller iemand analyseren. Bijvoorbeeld de chocoladesnede van iemand zien of vermoeden wat iemands karakter of rol in de maatschappij is."
Heb je ooit een foto gemaakt waarvan je pas jaren later besefte hoe bijzonder die was?
"Het mooie van fotograferen, het vastleggen van herinneringen, is dat ik nooit het belang daarvan zie op het moment dat ik de foto maak. De geschiedenis is leidend."
Als je terugkijkt op jouw carrière, wat heeft fotografie jou uiteindelijk gebracht?
"Wanneer ik terugkijk op mijn carrière als fotograaf, besef ik heel goed dat mijn camera mij gebracht heeft op plaatsen waar ik zonder dat ding nooit zou zijn gekomen. En mede ook daardoor geweldige ontmoetingen en gesprekken heb gekregen."
Wat is het grootste compliment dat een bezoeker na afloop aan jou kan geven?
"Wanneer na afloop iemand mij vertelt dat hij of zij een beter inzicht heeft verkregen in de portretfotografie en daarbij een stukje psychologie, is mijn avond geslaagd. Daar ga ik voor."